Ilova C: O‘zbekcha-Inglizcha Rust Atamalar Lug‘ati (Glossary)
Ushbu lug‘at O‘zbekiston Rust hamjamiyati tomonidan Rust dasturlash tili bo‘yicha ilmiy va amaliy adabiyotlarda chalkashliklarning oldini olish hamda yagona standartni ta’minlash maqsadida tasdiqlangan.
| Inglizcha Termin | O‘zbekcha Standart | Ta’rifi va Misol |
|---|---|---|
| Ownership | Egalik tizimi / Egalik huquqi | Rust da xotira xavfsizligini ta’minlovchi resurs boshqaruvi qoidalari. |
| Borrowing | Qarz olish | O‘zgaruvchining egalik huquqini bermasdan, unga havola (& yoki &mut) orqali vaqtincha murojaat qilish. |
| Reference | Havola | Boshqa bir o‘zgaruvchining xotiradagi manziliga ko‘rsatuvchi xavfsiz mexanizm. |
| Lifetime | Yashash muddati | Kompilyator (borrow checker) tomonidan havola qancha vaqt davomida yaroqli ekanligini kafolatlovchi parametr ('a). |
| Trait | Xislat (Trait) | Muayyan tip amalga oshirishi (implement qilishi) kerak bo‘lgan metodlar to‘plami (interfeys). |
| Pattern Matching | Andaza moslash | Ma’lumotlar strukturasini shartlar asosida tekshirish va ajratib olish (match). |
| Slice | Kesma | To‘plamning (masalan, massiv yoki String) ma’lum bir qismiga uzluksiz havola (&[T], &str). |
| Smart Pointer | Aqlli ko‘rsatkich | Oddiy xotira manzilidan tashqari qo‘shimcha funksionallik va avtomatik tozalashga ega tip (Box, Rc, Arc). |
| Zero-cost Abstraction | Nol-xarajatli abstraksiya | Yuqori darajadagi sintaktik qulaylik, lekin dastur ishlash tezligiga (runtime) hech qanday salbiy ta’sir ko‘rsatmaydi. |
| Concurrency | Paralellik / Ko‘p oqimlilik | Dasturda bir vaqtning o‘zida bir nechta vazifalarni xavfsiz bajarish. |
| Data Race | Ma’lumotlar poygasi | Ikki yoki undan ortiq oqim bir vaqtda xotiraning bitta nuqtasiga murojaat qilib, ulardan biri yozmoqchi bo‘lgandagi xatolik. Rust da bu kompilyatsiya vaqtida 100% oldi olinadi. |
| Immutable | O‘zgarmas | Qiymati yaratilgandan so‘ng o‘zgartirilishi mumkin bo‘lmagan o‘zgaruvchi (default Rust holati). |
| Mutable | O‘zgaruvchan | Qiymati keyinchalik o‘zgartirilishi mumkin bo‘lgan o‘zgaruvchi (mut). |